ધોરણ 9 | విષય: Gujarati
‘ખૂંદ્યાં મરણનાં તમોમય તળો અને પામિયા અખૂટ મણિમોતીકોષ, લઈ બ્હાર એ આવિયા.’
સમજૂતી: પ્રસ્તુત પંક્તિઓમાં કવિ મરજીવિયાના સાહસની પરાકાષ્ઠા અને તેમની વિજયી ક્ષણોનું સુંદર વર્ણન કરે છે. મરજીવિયા જ્યારે સમુદ્રમાં ઝંપલાવે છે, ત્યારે તેઓ મૃત્યુના ભયની ચિંતા કર્યા વિના સમુદ્રના છેક ઊંડા અંધકારમય (તમોમય) તળિયા સુધી પહોંચી જાય છે. એ ઊંડાણ જાણે સાક્ષાત મૃત્યુની ગુફા સમાન હતું, છતાં તેમણે તે તળિયાંને પણ ખૂંદી વળ્યા.
તેમના આ અદ્વિતીય સાહસ, પરિશ્રમ અને ધૈર્યનું ફળ એ મળ્યું કે તેઓ સમુદ્રના ગર્ભમાં છુપાયેલો ક્યારેય ન ખૂટે તેવો અમૂલ્ય 'મણિ-મોતીનો ખજાનો' (કોષ) પામ્યા અને તેને ગર્વભેર વિજયી બનીને સમુદ્રની બહાર લઈ આવ્યા. આ પંક્તિ આપણને સમજાવે છે કે જે મનુષ્ય મૃત્યુ કે મુશ્કેલીઓનો ડર છોડીને મુશ્કેલ કાર્યોના મૂળ સુધી જાય છે, તેને જ અંતે સર્વોચ્ચ અને અમૂલ્ય સફળતા મળે છે.