chapter 13

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)

સાચો જવાબ: અવિરામ દીપકના ઉદાહરણ દ્વારા કવિ કહેવા માગે છે કે તેમના મનમાં આત્મબળ અને શ્રદ્ધાનો એક એવો દીવો સતત પ્રજ્વલિત છે, જે ગમે તેવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ કે આપત્તિઓરૂપી આંધીઓમાં પણ પોતાનો પ્રકાશ પાથરતો રહેશે. તેઓ મુશ્કેલીઓથી હાર માનવાના નથી.

સાચો જવાબ: 'રસ્તો કરી જવાના' ગઝલમાં કવિની અડગ ખુમારી અને આત્મવિશ્વાસ ડગલે ને પગલે જોવા મળે છે. કવિ કહે છે કે જો જીવનમાં પ્રગતિનો કોઈ માર્ગ નહીં મળે, તો તેઓ પોતે નવો રસ્તો કંડારી લેશે, પણ મૂંઝાઈને મનમાં ક્યારેય હિંમત હારશે નહીં. તેઓ પોતાની જ મસ્તીમાં રહીને જીવન પૂરું કરશે અને સામાન્ય બિંદુ જેવા હોવા છતાં મુશ્કેલીઓનો સમુદ્ર તરી જશે. તેઓ ખાલી હાથે મરવા માગતા નથી, પણ દુનિયાભરનો પ્રેમ મેળવીને દિલને ભરી દેવા માગે છે. કવિ પોતાના આત્મબળને જ તમામ દુઃખોની એકમાત્ર દવા માને છે અને દરેક ઘા (જખમ) ને પોતાની સકારાત્મક નજરથી રૂઝવી લેવાની ખુમારી ધરાવે છે. તેઓ કાળ (મૃત્યુ) ને પણ પડકાર ફેંકતા કહે છે કે અમારો ધણી ઈશ્વર બેઠો છે, તારાથી થાય તે કરી લે, અમે તારાથી ડરવાના નથી.

સાચો જવાબ: સામાન્ય રીતે માણસ જ્યારે મૃત્યુ પામે છે ત્યારે ખાલી હાથે જાય છે, પરંતુ કવિ આ પરંપરાથી સાવ અલગ અને ખુમારીપૂર્વક જીવવા માગે છે. કવિ દુનિયાથી વિદાય લેતા પહેલાં પોતાના દિલના ચારેય છેડા દુનિયાના લોકોના પ્રેમ અને સદ્ભાવનાથી ભરી દેવા ઇચ્છે છે. જીવનમાં ભલે ગમે તેટલી મુશ્કેલીઓ આવે કે અડચણો આવે, કવિ સકારાત્મક રહીને લોકોના હૃદયમાં સ્થાન બનાવવા માગે છે. તેઓ ભૌતિક સંપત્તિની નહિ, પણ નિખાલસ પ્રેમ અને સ્નેહની કમાણી કરીને પોતાના હૃદયને સમૃદ્ધ કરવા માગે છે જેથી જ્યારે તેઓ આ દુનિયા છોડે ત્યારે તેમના દિલમાં કોઈ પણ પ્રકારનો રંજ કે અધૂરપ ન હોય.

સાચો જવાબ:

‘રસ્તો નહિ જડે તો રસ્તો કરી જવાના, થોડા અમે મૂંઝાઈ મનમાં મરી જવાના ?’

સમજૂતી: પ્રસ્તુત પંક્તિઓમાં કવિની અડગ હિંમત અને પુરુષાર્થની ભાવના વ્યક્ત થઈ છે. કવિ કહે છે કે જીવનમાં આગળ વધવા માટે જો કોઈ સીધો માર્ગ કે ઉકેલ નહીં મળે, તો અમે નસીબને ભરોસે બેસી રહેવાના નથી કે નાસીપાસ થવાના નથી. અમે અમારા દ્રઢ આત્મબળ અને સખત પરિશ્રમથી નવો માર્ગ કંડારી લઈશું. અમે એવા કાયર કે નબળા માણસો નથી જે મુશ્કેલીઓ જોઈને મૂંઝાઈ જાય, હતાશ થઈ જાય અને કંઈ પણ કર્યા વગર મનમાં ને મનમાં મરી જાય. કોઈપણ કપરી પરિસ્થિતિનો સામનો હિંમતપૂર્વક કરવાની વાત કવિએ અહીં રજૂ કરી છે.