chapter 17

ધોરણ 9 | విષય: Gujarati

૧. પ્રશ્નની નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (✓) નિશાની કરો:

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)
૨. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

સાચો જવાબ: કાવ્યનાયિકાના સપનામાં જ્યારે હરિ આવ્યા, ત્યારે તેઓ નાયિકાની સામે મંદ-મંદ હસતાં (મરકત મરકત) ઊભા રહ્યા. પોતાના વહાલા પ્રભુને સન્મુખ જોઈને નાયિકાના અહોભાવ અને વિરહના કારણે આંસુ સરી પડ્યા, ત્યારે ભગવાને અત્યંત આત્મીયતાપૂર્વક અને વહાલથી તેના આંસુ જરીક લૂછી નાખ્યા.

સાચો જવાબ: ભગવાને કાવ્યનાયિકાના સ્વપ્નમાં આવીને તેને પ્રેમથી બોલાવી, હિંડોળે ઝુલાવી અને પરમ વહાલ કરીને પોતાની પ્રીતિ વ્યક્ત કરી. તેઓ નાયિકાના મનની દુવારિકાના સૂબા (રાજા) બનીને સામે મંદ હસતા ઊભા રહ્યા અને તેના વિરહના આંસુ લૂછ્યાં.
૩. નીચેના પ્રશ્નોના સાત-આઠ વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

સાચો જવાબ: 'મારા સપનામાં આવ્યા હરિ' કાવ્યમાં કવિએ ગોપી અને શ્રીકૃષ્ણના ભાવમય આત્મિક મિલનનું સુંદર આલેખન કર્યું છે. કાવ્યનાયિકાને સપનામાં હરિના સાક્ષાત્કારનો ભાસ થાય છે. હરિ તેના સપનામાં આવીને માત્ર દર્શન જ નથી આપતા, પરંતુ તેની સાથે આત્મીય સંબંધ બાંધે છે. પ્રભુ તેને પ્રેમથી બોલાવે છે, ઝુલાવે છે અને અપાર વહાલ કરે છે. હરિ નાયિકાના મનરૂપી દ્વારિકાના એકમાત્ર શાસક કે રાજા છે, જે તેની સામે મંદ-મંદ સ્મિત વેરતા ઊભા રહે છે અને તેના સુખ-દુઃખના સાક્ષી બની તેના આંસુ લૂછે છે. હરિના આ અણધાર્યા પ્રેમ અને મિલનથી નાયિકા એટલી તો પ્રભુમય બની જાય છે કે મિષ્ટાન્ન (કંસાર) રાંધવા મૂકેલા ગરમ પાણીના આંધણમાં તે પોતાનો આખો સંસાર ઓરી દે છે. તેનો આ અજોડ એકાત્મભાવ જોઈને ભગવાન હરિ પણ આશ્ચર્ય અને સ્નેહથી તેને 'અરે, બ્હાવરી...!' કહી પોતીકી ગણી લે છે. આમ, આ હરિમિલન સપનાનું હોવા છતાં ગોપી માટે જાગ્રત અવસ્થાની વાસ્તવિકતા બની જાય છે.

સાચો જવાબ:

‘આંધણ મેલ્યાં’તાં કરવા કંસાર એમાં ઓરી દીધો મેં સંસાર હરિ બોલ્યા : ‘અરે, બ્હાવરી...!’ ’




સમજૂતી: પ્રસ્તુત પંક્તિઓમાં ગોપીની શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચેલી ભક્તિ અને સમર્પણભાવ વ્યક્ત થયા છે. કાવ્યનાયિકા હરિના આવવાના આનંદના શુકનરૂપે મિષ્ટાન્ન (કંસાર) બનાવવા માટે રસોડામાં ગરમ પાણીનું આંધણ મૂકે છે. સામાન્ય રીતે આંધણમાં અનાજ ઓરવાનું હોય, પરંતુ પ્રભુપ્રેમમાં પાગલ અને વ્યાકુળ બનેલી નાયિકા એ ગરમ પાણીમાં પોતાનો આખો 'સંસાર' (પોતાનું અસ્તિત્વ, મોહ-માયા, સુખ-દુઃખ અને સમગ્ર જીવન) જ કૃષ્ણના ચરણોમાં હોમી દે છે. ગોપીનું આવું અદ્ભુત સમર્પણ અને તેના હૃદયની આ પવિત્રતા જોઈને સ્વયં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પણ ગદગદિત થઈ જાય છે. તેઓ અત્યંત વહાલ, આત્મીયતા અને આશ્ચર્ય સાથે ઉદ્ગાર કાઢે છે: "અરે, બ્હાવરી...!" ભગવાનનો આ શબ્દ એ માત્ર ઠપકો નથી, પણ ગોપીના અનન્ય પ્રેમનો સ્વીકાર અને તેના પ્રશ્નોનો અંતિમ ઉત્તર છે.












 
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```