chapter 22

ધોરણ 9 | విષય: Gujarati

1. પ્રશ્નની નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરાની (✓) નિશાની કરો:

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
2. કારણ આપો:

સાચો જવાબ: કારણ કે, આગલા દિવસે વાડીએ આવેલા અજાણ્યા ઘોડેસવાર (જે પ્રજાની હાડમારીથી અજાણ શિકારી લાગતો હતો) સામે સોંડાએ રાજા વજેસંગજી વિશે ખૂબ જ કડવા વેણ કહ્યા હતા અને પુષ્કળ ગાળો આપી હતી. બીજા દિવસે સવારે જ રાજાના બે હથિયારબંધ સિપાઈઓ સોંડાને લેવા માટે વાડીએ આવ્યા, તેથી સોંડાને પાકો ડર લાગ્યો કે ગઈકાલની ગાળોની વાત રાજા સુધી પહોંચી ગઈ છે અને હવે રાજા તેને નક્કી જેલમાં પૂરી દેશે અથવા મોતની સજા કરશે.

સાચો જવાબ: કારણ કે, સોંડો રાજાને ઓળખ્યા વગર જે નીડરતા, નિખાલસતા અને ભોળપણથી પોતાનો બધો જ બોળો ખવડાવી દીધો હતો તે મહારાજને ખૂબ સ્પર્શી ગયું હતું. દરબારમાં અમીરો અને વજીરો વચ્ચે આગલા દિવસની ઘટના ગર્વથી વર્ણવતા મહારાજાએ કહ્યું કે, "આ ભોળિયા ખેડૂતનો વગર ઓળખાણે આદરમાન, તેનો એ મીઠો બોળો અને એથીય મીઠી એની સાચુકલી ગાળોમાં જે મજા પડી, તેવી મજા મને આ રાજમહેલોની મીઠાઈઓમાં પણ ક્યારેય નથી મળી." પોતાની પ્રજાની આવી નીડરતા અને પ્રેમ જોઈને રાજા તરીકે વજેસંગજીનું અંતર આનંદથી ભરાઈ ગયું.
3. નીચેના પ્રશ્નોના સાત-આઠ વાક્યોમાં ઉત્તર લખો:

સાચો જવાબ: મહારાજા વજેસંગજી એક અત્યંત દિલદાર, પ્રજાવત્સલ અને કદરદાન રાજવી હતા, જેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ આ વાર્તામાં જોવા મળે છે. સામાન્ય રીતે રાજાઓ પોતાની નિંદા કરનારને કડક સજા કરતા હોય છે, પરંતુ વજેસંગજીએ સોંડા માળી દ્વારા અપાયેલી કડવી ગાળો પાછળ રહેલી પ્રજાની સાચી હાડમારી અને દુઃખને ઓળખ્યું. સોંડાને સજા કરવાને બદલે તેમણે તેની નીડરતા અને બોળો ખવડાવવાની ઉદારતાને બિરદાવી. તેમણે ત્રાંબાના પતરા પર કોતરાવીને સોંડાને બાર સાંતીની જમીન અને છ વાડીના કોસ ઇનામમાં આપ્યા. એટલું જ નહીં, સોંડાની ગરીબી દૂર કરવા તેમણે પોતાના ખર્ચે 12 બળદ, વાવણી માટે 20 કળશી બાજરો, દૂધ-છાશ માટે 4 ભેંસો અને 1000 રૂપિયા રોકડા આપ્યા. વળી, માથે મદરાસી શેલું (કિંમતી વસ્ત્ર) બંધાવી તેને આદરપૂર્વક ઘેર પહોંચાડ્યો. આવી જ રીતે ઊભા મોલમાંથી ઘોડો પસાર કરવા બદલ ગાળો દેનારી કણબીની ડોસીની નીડરતાથી રાજી થઈને તેને પણ કાયમી પટલાઈ અને જમીન ઇનામમાં આપી. મહારાજાની આ અજોડ ઉદારતા દર્શાવે છે કે તેઓ પ્રજાના સાચા માવતર હતા.

સાચો જવાબ: વૈશાખ મહિનાની બળબળતી બપોરે ખોખરાના ડુંગરામાં બફાયેલો અને ભૂખ-તરસથી વ્યાકુળ એક અજાણ્યો ઘોડેસવાર (જે ખુદ રાજા વજેસંગજી હતા) સોંડા માળીની ભુંભલી ગામની વાડીએ આવી પહોંચ્યો. સોંડો પોતે અત્યંત ગરીબ અને ચીંથરેહાલ અવસ્થામાં હતો, છતાં મહેમાનને જોઈ તેની અંદરનો ભારતીય સંસ્કાર જાગી ઊઠ્યો. ઘોડેસવારે જ્યારે ભૂખ લાગ્યાની વાત કરી ત્યારે સોંડાએ પોતાની ગરીબીનો વસવસો ઠાલવતા વડલાની ડાળે ટીંગાડેલી દોણીમાંથી 'બોળો' (છાશમાં ઘઉંનું થૂલું અને મીઠું નાખીને બનાવેલી વાનગી) ખાવા આપ્યો. નવી દોણી હોવાથી અને વડલાની શીળી હવામાં રહેવાના કારણે બોળો એકદમ ઠંડો અને લજ્જતદાર બન્યો હતો. સોંડાએ ખાખરાના પાનનો દડિયો બનાવી પ્રેમથી મહેમાનને આપ્યો. મહેમાનને બોળો એટલો સ્વાદિષ્ટ લાગ્યો કે એક પછી એક દડિયો ખાતા ગયા. સોંડાએ પોતાના ખાવાની ચિંતા કર્યા વગર, મીઠું-મીઠું હસતા જઈને આખી દોણી ખાલી કરી બધો જ બોળો મહેમાનને જમાડી દીધો. આમ, સોંડાએ કપરી પરિસ્થિતિમાં પણ નિઃસ્વાર્થ ભાવે અને ઉદાર હૃદયે અદ્ભુત મહેમાનગતિ કરી મહેમાનનું પેટ અને અંતર બંને ઠાર્યા.
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```