ધોરણ 9 | విષય: Gujarati
જિંદગીથી ના ડરે એ મોતને ડારી શકે, આગને જે પી શકે તે આગને ઠારી શકે;
વિચાર વિસ્તાર:
પ્રસ્તાવના: પ્રસ્તુત કાવ્યપંક્તિઓ કવિ મુકુન્દરાય પારાશર્યના સુંદર મુક્તકમાંથી લેવામાં આવી છે. આ પંક્તિઓમાં કવિએ મનુષ્યના અડગ આત્મવિશ્વાસ, નીડરતા અને સંઘર્ષશીલતાનું મહત્ત્વ સચોટ રીતે સમજાવ્યું છે.
અર્થની સમજૂતી: કવિ કહે છે કે જે વ્યક્તિ પોતાની જિંદગીના સંઘર્ષો અને મુશ્કેલીઓથી ડરતી નથી, તે સાક્ષાત્ મૃત્યુ સામે પણ ઝઝૂમી શકે છે અને મોતને પણ ડરાવી (હરાવી) શકે છે. જે વ્યક્તિ પોતે આગને પીવાની તાકાત રાખે છે, એટલે કે જીવનની ભયંકર અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓનો સ્વેચ્છાએ સામનો કરે છે, તે જ વ્યક્તિ એ વિકટ પરિસ્થિતિઓ અને વિઘ્નોને શાંત (ઠારી) કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
જીવન બોધ / ઉપસંહાર: આ પંક્તિઓ આપણને કાPlaceholderયરતા છોડીને વીર પુરુષ બનવાની પ્રેરણા આપે છે. ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે ખુદીરામ બોઝ, ભગતસિંહ અને ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ જેવા વીરો જિંદગીના કોઈ પણ સંકટથી ડર્યા નહીં, તેથી તેઓ હસતા મુખે મોત સામે લડી શક્યા. જો આપણે મુશ્કેલીઓથી ડરીને ભાગી જઈશું તો સમસ્યાઓ આપણને વધુ ડરાવશે. પરંતુ જો આપણે નીડર બનીને, આત્મવિશ્વાસ સાથે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરીશું તો ગમે તેવા મોટા સંકટો પણ આપોઆપ શાંત થઈ જશે. આમ, અડગ મન અને સાહસિક વૃત્તિ જ મનુષ્યને વિજેતા બનાવે છે.