chapter 26

સાચો જવાબ:

ક્રમ	પરિસ્થિતિ	સાચું માર્ગદર્શન
1.	અભ્યાસ, રમત, આહાર, ટીવી વગેરે બધી જ બાબત માટે સમયનું આયોજન હોવું જોઈએ.	યુક્તાહારવિહારસ્ય... (અધ્યાય 6, શ્લોક 17)
2.	હું વર્ગમાં સવાલ ઘણા પૂછું છું પણ બોલતી વખતે શિક્ષક સાથે ક્યાંક નમ્રતા ચૂકી જવાય છે.	તદ્વિદ્ધિ પ્રણિપાતેન.... (અધ્યાય 4, શ્લોક 34)
3.	વર્ગમાં શીખેલી બાબતો સીધી કંઠસ્થ ન કરતાં તેના પર ચિંતન કરવું જોઈએ.	17 મા અધ્યાયમાં શ્લોક 8 થી 10 (આહાર-વિચારનું વિભાજન અને ચિંતન)
4.	હું ગૃહકાર્ય સહિત ઘણાં જ કામમાં કોઈ ને કોઈ પર આધાર રાખું છું.	ઉદ્ધરેદાત્મનાત્માનં... (અધ્યાય 6, શ્લોક 5)
5.	કોઈ મારી ટીકા કરે તો હું બહુ જ વિચલિત થઈ જાઉં છું.	સ્થિતપ્રજ્ઞના ગુણો (અધ્યાય 2, શ્લોક 52 થી 72)
6.	મને મારી ઇચ્છિત વસ્તુ કે વ્યક્તિ ન મળે તો ઉદાસ થઈ જાઉં છું.	ધ્યાયતો વિષયાનપુંસ.... (અધ્યાય 2, શ્લોક 62)

સાચો જવાબ: ગીતાજયંતી માગશર સુદ અગિયારસ (મોક્ષદા એકાદશી) ના દિવસે આવે છે.

સાચો જવાબ: એમર્સનને ગીતાની ભેટ સ્કોટલેન્ડના મહાન ઇતિહાસકાર અને તત્ત્વચિંતક થોમસ કાર્લાઇલે આપી હતી.

સાચો જવાબ: વિદ્યાર્થી તરીકેનો અર્જુનનો સતત મહાવરો (અભ્યાસ) કરવાનો અને અજોડ એકાગ્રતાનો ગુણ મને સૌથી વધુ ગમ્યો.

સાચો જવાબ: વિદ્યાર્થીમાં જિજ્ઞાસાની સાથે નમ્રતા (પ્રણિપાત) અને સેવાભાવ હોવો અત્યંત આવશ્યક છે.

સાચો જવાબ: ગીતાજીના અધ્યાય 2 ના શ્લોક 62-63 મુજબ સાચી શૃંખલા આ પ્રમાણે છે: વિષયનું ધ્યાન → આસક્તિ → કામના (ઇચ્છા) → ક્રોધ → મૂઢતા (સમ્મોહ) → સ્મૃતિભ્રંશ → બુદ્ધિનાશ → મનુષ્યનું પતન.

સાચો જવાબ: કારણ: જ્યારે મનુષ્ય ભૌતિક વિષયો કે ગમતી બાબતોનું સતત ચિંતન કરે છે, ત્યારે તેમાં તેની આસક્તિ વધે છે. આસક્તિથી તીવ્ર ઇચ્છા (કામના) જન્મે છે અને જ્યારે તે ઇચ્છા પૂરી થવામાં કોઈ વિઘ્ન આવે છે, ત્યારે 'ક્રોધ' ઉત્પન્ન થાય છે. પરિણામ: ક્રોધ આવવાથી માણસમાં મૂઢતા (અવિવેક) આવે છે. મૂઢતાના કારણે તેની સ્મૃતિ ભ્રમિત થાય છે, સ્મૃતિ ભ્રષ્ટ થવાથી સાચું-ખોટું પારખવાની જ્ઞાનશક્તિ એટલે કે બુદ્ધિનો નાશ થાય છે અને અંતે મનુષ્યનું પતન થાય છે. ક્રોધમાં બોલાયેલા શબ્દો સામેની વ્યક્તિના હૃદય પર કાયમી ઘા છોડી જાય છે

સાચો જવાબ: બુદ્ધિ એ મનુષ્યની વિચારવાની, તર્ક કરવાની અને સાચું-ખોટું ઓળખવાની સર્વોચ્ચ શક્તિ છે. જ્યારે મનુષ્ય ક્રોધ કે મોહના વશમાં આવી જાય છે, ત્યારે તેની સ્મૃતિ ભ્રમિત થઈ જાય છે અને તેની વિવેકબુદ્ધિ નષ્ટ પામે છે. બુદ્ધિનો નાશ થતાં જ માણસ પશુ સમાન બની જાય છે. તે પોતાના સારા-નરસાનો વિચાર કરી શકતો નથી અને એવા નિર્ણયો લે છે જે તેને અધોગતિ તરફ દોરી જાય છે. આમ, બુદ્ધિ ગુમાવવી એ મનુષ્યના પતનનું અંતિમ ચરણ છે, એટલે જ બુદ્ધિનો નાશ એ માણસનો ખુદનો નાશ છે.

સાચો જવાબ: આપણા વિચારો આપણા મન અને શરીર બંને સાથે સીધા જોડાયેલા છે. જો વિચારો નબળા, ચિંતાતુર કે નકારાત્મક હોય તો મન ભ્રમિત અને હતાશ થઈ જાય છે. તેની શારીરિક અસરો રૂપે શરીરના અંગો શિથિલ થઈ જાય છે, મોં સુકાવા લાગે છે, ધ્રુજારી ઉપડે છે અને ત્વચામાં બળતરા થાય છે (જેમ યુદ્ધભૂમિમાં નબળા વિચારો આવતા અર્જુનના હાથમાંથી ગાંડીવ ધનુષ્ય ખરી પડ્યું હતું). તેનાથી વિપરીત, જો વિચારો વિધાયક (Positive) અને તર્કશુદ્ધ હોય, તો મન શાંત બને છે અને શરીરમાં નવી ઊર્જા તેમજ ઉત્સાહનો સંચાર થાય છે.

સાચો જવાબ: મને પાઠમાં આપેલો અધ્યાય 6 નો 17મો શ્લોક "યુક્તાહારવિહારસ્ય..." સૌથી વધુ ગમ્યો. કારણ: આ શ્લોક આજના આધુનિક સમયના વિદ્યાર્થીઓ માટે ખૂબ જ પ્રસ્તુત અને ઉપયોગી છે. તે આપણને જીવનમાં 'સમન્વય અને સંતુલન' (Balance) રાખતા શીખવે છે. આ શ્લોક જણાવે છે કે આપણો આહાર, વિહાર (મનોરંજન/રમત), ઊંઘવાની અને જાગવાની પ્રક્રિયા બધું જ યોગ્ય માત્રામાં સંતુલિત હોવું જોઈએ. પરીક્ષાના સમયે અતિશય ઉજાગરા કરવા કે ખાવા-પીવામાં અનિયમિતતા રાખવાના બદલે જો બધું સંતુલિત રાખવામાં આવે, તો માનસિક તણાવ આપોઆપ દૂર થાય છે અને જીવનમાં સાચો યોગ (સફળતા) સિદ્ધ થાય છે.