chapter 6

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: અમરતકાકીને મંગુ પ્રત્યે અપાર પ્રેમ હતો. દવાખાનાની મુલાકાત વખતે એમણે કેટલીક ગાંડી સ્ત્રીઓને અસ્તવ્યસ્ત કપડાંમાં અને ફગફગતા વાળે ભૂતની જેમ ભમતી જોઈ હતી. એક સ્ત્રીએ તો એમની સામે જોઈને છાતી કૂટી ડોળો ત્રાંસો કર્યો હતો. આ દૃશ્ય જોઈને અમરતકાકી છળી મર્યા અને ડરી ગયા, તેથી મંગુને જ્યાં રાખવાની હતી તે ઓરડો જાતે જોઈને ખાતરી કરવા માગતા હતા કે ત્યાં મંગુ સુરક્ષિત રહેશે કે નહીં.

સાચો જવાબ:

અમરતકાકીએ મેટ્રન અને પરિચારિકાઓને મંગુ માટે નીચે મુજબની ભલામણો કરી:

• 
  

  મંગુ સાવ અબુધ છે, તેથી કોઈ પાસે બેસીને એને મોંમાં કોળિયો ઘાલીને ખવડાવે.

  
  


• 
  

  એને ઝાડોપેશાબનું ભાન નથી, તેથી રાતે કપડાં બગાડે તો તરત બદલજો, નહિતર ભીનામાં સૂઈ રહેવાથી એને વાયુ (શરદી/બીમારી) થઈ જશે.

  
  


• 
  

  રાતે બત્તી હોય તો એને ઊંઘ નથી આવતી.

  
  


• 
  

  બીજા તોફાની દર્દીઓ એને મારે નહીં તેનું ધ્યાન રાખજો.

  
  


• 
  

  એ લુખ્ખો રોટલો ખાતી નથી, તેથી સાંજે વાળુમાં રોટલો દૂધમાં અથવા દાળમાં ચોળીને આપજો અને એને દહીં બહુ ભાવે છે, તેથી દર ત્રીજા-ચોથા દિવસે દહીં આપજો (તેનો વધારો ખર્ચ આપવાની પણ તૈયારી બતાવી).

  
  

સાચો જવાબ: અમરતકાકીને મંગુ સિવાય બીજા ત્રણ સંતાનો (બે દીકરા અને એક દીકરી) હતાં છતાં તેમનું સમગ્ર ધ્યાન, ચિંતા અને પ્રેમ માત્ર ગાંડી અને મૂંગી મંગુ પર જ કેન્દ્રિત હતાં. વેકેશનમાં જ્યારે દીકરાઓ તેમનાં બાળકો (પૌત્ર-પૌત્રીઓ) સાથે ઘરે આવતા, ત્યારે આખું ઘર આનંદથી ખિલખિલાટ હસી ઊઠતું, પરંતુ અમરતકાકી એક દાદી તરીકે ક્યારેય હરખપદૂડાં થતાં નહીં કે બાળકોને તેડીને લાડ લડાવતાં નહીં. વહુઓ અને દીકરી પણ ફરિયાદ કરતી કે માને દીકરાના છોકરા દીઠા ગમતા નથી અને 'ગાંડા હીરા' ને છાતીએથી અળગો કરતી નથી. લોકો ગમે તે કહે, પણ અમરતકાકી મંગુના મળમૂતર ધોવાથી લઈને એને ખવડાવવા-પીવડાવવાની તમામ ચાકરી પોતે એકલા જ કરતાં. મંગુ પ્રત્યેના આ અજોડ, અનન્ય અને એકતરફી અતિરેકવાળા પ્રેમને કારણે જ લેખકે કહ્યું છે કે અમરતકાકીનું સમગ્ર માતૃત્વ મંગુ ઉપર અભિષેક કરતું હતું.

સાચો જવાબ:

પાઠના આધારે ગાંડાનું દવાખાનું એક શિસ્તબદ્ધ છતાં લાગણીશીલ જગ્યા તરીકે ઉપસી આવે છે. મુલાકાતના સમયે દર્દીઓ અને તેમના સ્વજનો વચલા ખંડમાં બેસીને વાતો કરતા અને સ્વજનો ઘરેથી લાવેલું ખાવાનું દર્દીઓને ખવડાવતા હતા. દવાખાનાના ડૉક્ટર, મેટ્રન અને પરિચારિકાઓ (નર્સ) ખૂબ જ માયાળુ, ધીરજવાન અને સેવાભાવી હતાં. એક ગાંડી સ્ત્રીએ મોં ધોવાની ના પાડીને છણકો કર્યો, તોપણ નર્સે ખિજાયા વગર પ્રેમથી પાણી લાવી એનું મોં ધોવડાવ્યું અને નૅપ્કિનથી લૂછી આપ્યું. તોફાની દર્દીઓને રાતે જુદી ઓરડીઓમાં રાખવામાં આવતા અને રાત્રે ચાર-પાંચ વખત દર્દીઓની તપાસ થતી. જોકે, મુલાકાતીઓ માટે અંદરના વૉર્ડમાં જવાનો કાયદો ન હતો. અંદરના ખંડમાં કેટલીક ગાંડી સ્ત્રીઓ અસ્તવ્યસ્ત કપડાંમાં અને છૂટા વાળે ભમતી જોવા મળતી હતી. જ્યારે અમરતકાકી અને દીકરો મંગુના વિરહમાં મોટેથી રડ્યા, ત્યારે આખું દવાખાનું એ આક્રંદમાં ડૂબી ગયું અને ત્યાંના સ્ટાફની આંખો પણ ભરાઈ આવી હતી.

સાચો જવાબ: મંગુને દવાખાને મૂકવાનો નિર્ણય લીધો ત્યારથી જ અમરતકાકીની રાતની ઊંઘ ઊડી ગઈ હતી. એમના મન પર એક ભારે બોજ વર્તાતો હતો અને એમને સતત પસ્તાવો થતો હતો કે એમણે દીકરાને પત્ર લખીને મોટી ભૂલ કરી. શિયાળાની કકડતી ઠંડીમાં મંગુને દવાખાને ધકેલવાના વિચારથી એમનું હૈયું કકળી ઊઠતું કે ત્યાં એને ઘડીએ-ઘડીએ કોણ ઓઢાડશે? એમને લાગતું કે પોતે મા થઈને દીકરીથી થાક્યા છે એટલે એને દવાખાને હડસેલે છે. જે રાત્રે મંગુને લઈ જવાની હતી, તે આખી રાત અમરતકાકી જાગતા રહ્યા. સવારે ઘરની બહાર નીકળતી વખતે એમની આંખોમાંથી શ્રાવણ-ભાદરવાની જેમ આંસુ વહેવા લાગ્યા અને એ ઉમરા પર જ ફસડાઈ પડ્યા. મંગુ નવા કપડાં જોઈને ગેલમાં આવી હસતી હતી, તે જોઈને અમરતકાકીનું કાળજું કપાઈ ગયું કે અબુધ દીકરીને એટલુંય ભાન નથી કે સગી મા એને ક્યાં મૂકવા જઈ રહી છે. ગાડીમાં મુસાફરોની વાતો સાંભળીને એમનું માથું શરમ અને દુઃખથી ઝૂકી ગયું હતું. એમનું મન સંપૂર્ણપણે વેદના અને ગ્લાનિથી ભરાઈ ગયું હતું.