ધોરણ 9 | విષય: Sanskrit
(1) प्राज्ञसम्मतम् = प्राज्ञानाम् सम्मतम् – षष्ठी तत्पुरुषसमासः
(2) कालपर्यये = कालस्य पर्ययः, तस्मिन् – षष्ठी तत्पुरुषसमासः
(3) कामक्रोधौ = कामः च क्रोधः च – इतरेतर द्वन्द्वसमासः
(4) मन्त्रहोमजपैः = मन्त्रः च होमः च जपः च, तैः – इतरेतर द्वन्द्वसमासः
उदाहरणम् : मित्रम् | मित्रे | मित्राणि
(1) पीडाम् | पीडे | पीडाः (द्वितीया विभक्ति)
(2) लोके | लोकयोः | लोकेषु (सप्तमी विभक्ति)
(3) दानेन | दानाभ्याम् | दानैः (तृतीया विभक्ति)
(4) कारणात् | कारणेभ्यः | कारणेभ्यः (पञ्चमी विभक्ति)
उदाहरणम् : બાળકો ફળ ખાય છે. (बाल, फल, खाद्) → बालाः फलानि खादन्ति।
(1) મેઘના પાણી પીવે છે. (મેઘના, જલ, પા-પિબ્)
સંસ્કૃત વાક્ય : मेघना जलं पिबति।
(2) અધીશ પુસ્તક વાંચે છે. (અધીશ, પુસ્તક, પઠ્)
સંસ્કૃત વાક્ય : अधीशः पुस्तकं पठति।
(3) સાપ દરમાં જાય છે. (સર્પ, બિલ, ગમ્-ગચ્છ્)
સંસ્કૃત વાક્ય : सर्पः बिलं गच्छति।
(4) અનિલા અમિતને બોલાવે છે. (અનિલા, અમિત, આ+હ્વે-હ્વય્)
સંસ્કૃત વાક્ય : अनिला अमितम् आह्वयति।
(5) આર્ષ ગુરુને નમન કરે છે. (આર્ષ, ગુરુ, નમ્)
સંસ્કૃત વાક્ય : आर्षः गुरुं नमति।
(1) नास्ति जातु रिपुर्नाम मित्रं नाम न विद्यते । व्यवहाराच्च जायन्ते मित्राणि रिपवस्तथा ॥1॥
(2) आत्मरक्षणतन्त्राणां सुपरीक्षितकारिणाम् । आपदो नोपपद्यन्ते पुरुषाणां स्वदोषजाः ॥2॥