chapter 15

ધોરણ 9 | విષય: Sanskrit

1. अधोलिखितेभ्यः विकल्पेभ्यः समुचितम् उत्तरं चिनुत

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C)
A: हास्यरसः
B: करुणरसः
C: बीभत्सरसः
D: शृङ्गाररसः

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: कर्कशा
B: ऋज्वी
C: कुटिला
D: स्पष्टा

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)
A: ईर्ष्याग्रस्ताय
B: दयाग्रस्ताय
C: मानग्रस्ताय
D: अपमानग्रस्ताय

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)
A: मन्दाः
B: पण्डिताः
C: साधवः
D: नीतिज्ञाः
2. एकवाक्येन संस्कृतभाषया उत्तरं लिखत

સાચો જવાબ: अधिपः (स्वामी) जडाय, दुर्व्यसनरताय, अलसाय च सेवकाय कर्कशां वाणीं वदति।

સાચો જવાબ: ईर्ष्याग्रस्ताय स्वस्य गुणानुवादः रोचते।

સાચો જવાબ: असूयकाः जनाः हितमपि अनुशासनं न सहन्ते।

સાચો જવાબ: जनान् आनन्दयितुं स्वकीयेन सुरुचिपूर्णेन व्यवहारेण संस्कृता वाणी एव सततं प्रयोक्तव्या।

સાચો જવાબ:

(1) रोचते





  • उत्तरम् : अरोचत





(2) अर्हति





  • उत्तरम् : आर्हत्





(3) सहन्ते





  • उत्तरम् : असहन्त





(4) पारयन्ति





  • उत्तरम् : अपारयन्




સાચો જવાબ:

(1) हास्यरसः





  • उत्तरम् : हास्यस्य रसः – षष्ठी तत्पुरुषसमासः





(2) दुर्व्यसनरतः





  • उत्तरम् : दुर्व्यसनेषु रतः – सप्तमी तत्पुरुषसमासः





(3) सुरुचिपूर्णः





  • उत्तरम् : सुरुच्या पूर्णः – तृतीया तत्पुरुषसमासः





(4) गुणानुवादः





  • उत्तरम् : गुणानाम् अनुवादः – षष्ठी तत्पुरुषसमासः





(5) सर्वमनोरमा





  • उत्तरम् : सर्वेभ्यः मनोरमा – चतुर्थी तत्पुरुषसमासः




સાચો જવાબ:





























एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
(1) स्थाल्या स्थाल्याभ्याम् स्थाल्यः
(2) मृगः मृगौ मृगाः
(3) कर्कशाम् કર્કશે કર્કશાઃ
(4) परिवारे परिवारयोः परिवारेषु

સાચો જવાબ:





























एकवचनम् द्विवचनम् बहुवचनम्
(1) रोचते રોચેતે रोचन्ते
(2) रसयति રસયતઃ રસયંતિ
(3) ભવતિ भवतः ભવંતિ
(4) પારયતિ પારયતઃ पारयन्ति

સાચો જવાબ:

(1) જે વસ્તુ એકને ગમે છે. (यत् वस्तु एक रुच्)





  • સંસ્કૃત વાક્ય : यत् वस्तु एकस्मै रोचते।





(2) માણસોની જુદી-જુદી રુચિ હોય છે. (जन भिन्ना भिन्ना रुचि भू)





  • સંસ્કૃત વાક્ય : जनानां भिन्ना भिन्ना रुचिः भवति।





(3) સુભાષિત પણ સંતોષ આપી શકતું નથી. (सुभाषित अपि न संतोषय)





  • સંસ્કૃત વાક્ય : सुभाषितम् अपि न सन्तोषयति।





(4) કેટલાક લોકો ઈર્ષ્યાળુ હોય છે. (केचन जन असूयक भू)





  • સંસ્કૃત વાક્ય : केचन जनाः असूयकाः भवन्ति।





(5) માણસો વિચક્ષણ હોતા નથી. (जन विचक्षण न भू)





  • સંસ્કૃત વાક્ય : सर्वे जनाः विचक्षणाः न भवन्ति।




8. मातृभाषया उत्तराणि लिखत

સાચો જવાબ: આ સંસારમાં દરેક વ્યક્તિનો સ્વભાવ, પસંદગી અને વિચાર અલગ-અલગ હોય છે. એક જ પરિવારમાં જન્મેલા લોકોની રુચિ પણ એકસરખી હોતી નથી. કોઈને મીઠો, કોઈને ખારો તો કોઈને ખાટો રસ ગમે છે. કાવ્ય, નાટક કે ચિત્રકળામાં તેમજ શૃંગાર, વીર કે કૌતુક જેવા રસોમાં પણ દરેકની પસંદ જુદી હોય છે. આથી કહી શકાય કે આ સંસાર ભિન્ન-ભિન્ન રુચિવાળો (વિચિત્રરુચિ) છે.

સાચો જવાબ: જે વ્યક્તિ સંસ્કારી, શાસ્ત્રો કે ઋષિ પરંપરાના ઉત્તમ સંસ્કારે યુક્ત (આર્ષ સંસ્કારવાળી) હોય છે, તેને મૃદુ (કોમળ) અને સરળ (સાચી) વાણી ગમે છે.

સાચો જવાબ: ઈર્ષ્યાગ્રસ્ત માણસને અન્ય વ્યક્તિના દોષો કે દુર્ગુણોનું વર્ણન (બીજાની બુરાઈ) સાંભળવું ગમે છે અને પોતાના ગુણોનું વર્ણન (પોતાની પ્રશંસા) સાંભળવું ગમે છે.

સાચો જવાબ: સભામાં કે સમિતિમાં જઈને કાં તો મૌન રહેવું ન જોઈએ અને જો બોલવું જ પડે તો યોગ્ય, સત્ય અને ન્યાયસંગત (સમંજસ) વચનો બોલવા જોઈએ. ન બોલવું કે વિરુદ્ધ બોલવું એ પાપ ગણાય છે.

સાચો જવાબ: જે લોકો મંદબુદ્ધિના (મૂર્ખ) હોય છે અથવા સાવ અજ્ઞાની હોય છે, તેઓ પોતાના અજ્ઞાનને કારણે સ્નેહપૂર્ણ અને હિતકારી વાણીના ભાવને પણ સમજી કે અનુભવી શકતા નથી.
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```