ધોરણ 9 | విષય: Science
સંયોજનનું કુલ દળ = 0.24 g
બોરોનની ટકાવારી =કુલ દળબોરોનનું દળ×100=0.240.096×100=40%
ઑક્સિજનની ટકાવારી =કુલ દળઑક્સિજનનું દળ×100=0.240.144×100=60%
નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમ મુજબ, કાર્બન અને ઑક્સિજન હંમેશા 3:8 ના દળના પ્રમાણમાં જ સંયોજાઈને \text{CO_2} બનાવે છે.
આથી, જ્યારે 3 g કાર્બનને 50 g ઑક્સિજન સાથે ગરમ કરવામાં આવે, ત્યારે પણ તે માત્ર 8 g ઑક્સિજનનો જ ઉપયોગ કરશે અને 11 g કાર્બન ડાયૉક્સાઇડ બનાવશે. બાકીનો 42 g (50−8) ઑક્સિજન પ્રક્રિયા વગર એમ જ વધશે.
આ માટે નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ જવાબની દિશા સૂચવે છે.
(a) મૅગ્નેશિયમ ક્લોરાઇડ: MgCl2
(b) કૅલ્શિયમ ઑક્સાઇડ: CaO
(c) કૉપર નાઇટ્રેટ: Cu(NO3)2
(d) ઍલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ: AlCl3
(e) કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ: CaCO3
(a) ક્વિક લાઇમ (કૅલ્શિયમ ઑક્સાઇડ - CaO): કૅલ્શિયમ અને ઑક્સિજન
(b) હાઇડ્રોજન બ્રોમાઇડ (HBr): હાઇડ્રોજન અને બ્રોમિન
(c) બેકિંગ પાઉડર (સોડિયમ હાઇડ્રોજન કાર્બોનેટ - \text{NaHCO_3}): સોડિયમ, હાઇડ્રોજન, કાર્બન અને ઑક્સિજન
(d) પોટૅશિયમ સલ્ફેટ (\text{K_2SO_4}): પોટૅશિયમ, સલ્ફર અને ઑક્સિજન
(પરમાણ્વીય દળ: C=12, H=1, S=32, P=31, Cl=35.5, N=14, O=16)
(a) ઈથાઈન (\text{C_2H_2}): (2×12)+(2×1)=24+2=26 g/mol
(b) સલ્ફર અણુ (\text{S_8}): 8×32=256 g/mol
(c) ફૉસ્ફરસ અણુ (\text{P_4}): 4×31=124 g/mol
(d) હાઇડ્રોક્લોરિક ઍસિડ (HCl): 1+35.5=36.5 g/mol
(e) નાઈટ્રિક ઍસિડ (\text{HNO_3}): 1+14+(3×16)=15+48=63 g/mol